Szanowna Pani Przewodnicząca, Szanowny Panie Ministrze, Szanowny Panie Komisarzu, Drodzy Koledzy, Witamy w tej debacie na temat stanowiska Parlamentu w sprawie budżetu Unii Europejskiej na 2026 r.
Budżet UE jest budżetem inwestycyjnym przeznaczonym na zapewnienie niezbędnych zasobów wszystkim obywatelom europejskim, którzy mogą korzystać ze wspólnych działań. Eksperci zgadzają się, że budżet UE jest kluczowym narzędziem dla silnej i silniejszej Europy, co doceniają również nasi obywatele, którzy słusznie oczekują od budżetu UE coraz więcej. W najnowszym badaniu Eurobarometru 2025 podkreślono oczekiwania Europejczyków dotyczące bezpieczeństwa, jedności i większych zasobów w celu sprostania globalnym wyzwaniom. W obliczu niepewności geopolitycznej obywatele w całej Unii apelują o silniejszą ochronę i większą solidarność.
Właśnie o to chodzi w stanowisku Parlamentu. W kwietniu Parlament przyjął solidny zestaw wytycznych na nadchodzący rok budżetowy, podkreślając znaczenie strategicznej gotowości i bezpieczeństwa, a także konkurencyjności i odporności gospodarczej. Wyjaśniliśmy, że oczekujemy, iż budżet na 2026 r. zapewni mieszkańcom Unii Europejskiej solidny ekosystem umożliwiający realizację ich priorytetów w zamożnej Europie.
Od tego czasu Komisja przedłożyła projekt budżetu. Niestety, nie jest wielkim zaskoczeniem dla Parlamentu Europejskiego, że Rada obcina wniosek Komisji. Rada zaproponowała dokonanie nieuzasadnionych cięć w szeregu programów – chciałbym powiedzieć programów przewodnich – bez odpowiedniego uzasadnienia. Sprzeciwiamy się wszystkim tym cięciom. Jeżeli oczekuje się, że Unia Europejska wzmocni swoje działania, nie do przyjęcia jest ograniczenie finansowania Unii tam, gdzie jest ono potrzebne.
Ogólnie rzecz biorąc, popieramy projekt budżetu Komisji Europejskiej, a w Parlamencie w bardzo odpowiedzialny sposób przyjrzeliśmy się obszarom, w których finansowanie okazało się niewystarczające i potrzebne są dalsze działania. Jesteśmy głęboko świadomi krytycznej sytuacji budżetu Unii, który jest ofiarą jego powodzenia i zapewnia zbyt ograniczoną dostępność w porównaniu ze wszystkimi przyszłymi wyzwaniami.
Dlatego nasza pozycja jest rozsądna, która proponuje jedynie istotne i ukierunkowane podwyżki. Chciałbym podkreślić kilka priorytetów.
Musimy wspierać nasze przedsiębiorstwa, zwłaszcza małe i średnie przedsiębiorstwa oraz naszych naukowców, którzy pracują na rzecz lepszej przyszłości w Europie. W związku z tym proponujemy wzmocnienie programu „Horyzont Europa” i instrumentu „Łącząc Europę” – niektórych z naszych najbardziej udanych programów.
Musimy zapewnić ochronę naszych obywateli, dlatego potwierdzamy również zdecydowane poparcie Parlamentu dla dalszego wzmocnienia Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności. Rolnictwo jest kolejnym kluczowym filarem naszej Unii. Nasi rolnicy – a zwłaszcza młodzi rolnicy – potrzebują stałego wsparcia na rzecz promowania swoich produktów i utrzymania rentowności. Jest to również szeroko podzielany priorytet w tej Izbie.
Kolejną podstawową troską obywateli UE jest bezpieczeństwo, a także potrzeba wzmocnienia naszych zdolności obronnych. Proponujemy wzmocnienie kluczowych programów w tych obszarach, a mianowicie w dziedzinie azylu, migracji, zarządzania granicami i mobilności wojskowej.
Ponieważ żyjemy w świecie globalnym, jesteśmy bezpośrednio dotknięci tym, co dzieje się poza naszymi granicami, w tym trwającą nielegalną wojną napastniczą Rosji w Ukrainie. Z tego powodu proponujemy istotne zwiększenie środków przeznaczonych na nasze południowe i wschodnie sąsiedztwo, a także pomoc humanitarną.
Drodzy koledzy, mamy silne wsparcie ze strony kilku grup. Chciałbym podkreślić naszą bardzo dobrą współpracę z kontrsprawozdawcami. Osiągnęliśmy tę większość na szczeblu komisji. Teraz oczekuję, że zostanie on przyjęty przez cały Parlament i z niecierpliwością oczekuję na współpracę podczas naszych negocjacji również z Komisją Europejską i Radą.
