Bogdan Andrzej ZDROJEWSKI

Panie Przewodniczący! Prawdopodobnie nie będę miał okazji później, więc dzisiaj chciałem podziękować, w tym momencie, za debatę o powodzi. Bez wątpienia dla tych, którzy walczą w chwili obecnej z żywiołem, ma to znaczenie. I jeszcze raz podkreślę, że empatii nigdy nie za wiele.

Od empatii też chcę zacząć. Wystarczy dziś Europejczyków zapytać, co dla nich jest najważniejsze – co jest największą wartością, jeżeli chodzi o taką instytucję, taką rodzinę, jaką tworzy Unia Europejska? Bez wątpienia wolność i swoboda przemieszczania się. Swoboda przemieszczania się ludzi, swoboda przemieszczania się towarów, ale także, dla młodych ludzi na przykład, szansa na wybór ministra edukacji. Jeżeli zapytamy tych 450 mln obywateli, oni uznają, że mamy do czynienia z imponderabiliami, z najważniejszymi wartościami, które powinny być chronione. Z drugiej strony oczywiście jest oczekiwanie na zbudowanie bezpiecznej Europy, Europy, w której ci obywatele, przemieszczając się z różnych miejsc w różne miejsca, będą czuli się bezpiecznie.

Nie wolno jednak zapomnieć o jednym ważnym pojęciu, o jednej ważnej kategorii: adekwatności. Wszystkie działania, wszystkie propozycje powinny być z jednej strony skuteczne, ale z drugiej strony adekwatne.

Pani Przewodnicząca! Nie jesteśmy w punkcie zero. Mamy inną sytuację niż wtedy, kiedy obserwowaliśmy aneksję Krymu. Lekcję w jakimś sensie odrobiliśmy. Wtedy przypomnę reakcji prawie nie było. Nie było przede wszystkim adekwatnych.

Dziś nowo wybrany Parlament Europejski rozpoczyna od rezolucji, od rezolucji wsparcia dla Ukrainy i to wsparcia wielowątkowego. Natomiast to, czego brakuje, to przede wszystkim szybkości, sprawności, wielkości, ale także zgodności w pewnych reakcjach. Po części podzielam opinię Stoltenberga, aby kraje podejmowały, bo mają taką możliwość, decyzje indywidualne. Po części, dlatego że uważam, że taka akceptacja, dlatego, żeby było szybciej, adekwatniej, lepiej, więcej powinna być wspólną decyzją, decyzją zbiorową. Jest to o tyle ważne, że bezpieczeństwo związane z naszą wschodnią granicą dotyka w skutku, potencjalnie, praktycznie połowę państw Unii Europejskiej. Podkreślam, że dzisiaj potrzeba szybciej, lepiej, więcej, adekwatniej, abyśmy krótko mówiąc nie płacili cenę za opieszałość.

Pani Przewodnicząca! Powodzie, huragany, trzęsienia ziemi, pożary, a nawet erupcje wulkanów są rodzajami katastrof naturalnych, które dotykają państwa Unii Europejskiej. Wszystkie mają wspólny mianownik: niosą ze sobą ludzkie dramaty. Dziś mierzymy się z gigantyczną powodzią w środkowo–wschodniej Europie. To oznacza, skutkuje ogromną ilością ludzkiego cierpienia, także zwierząt, i oczywiście stratami materialnymi. Nie możemy wobec tych zdarzeń być obojętni, ani też reagować z opóźnieniem. Empatia, wrażliwość, dostrzeganie skali dramatu ma znaczenie. Także oczywiście adekwatna reakcja. Sporo już zrobiliśmy. Powstał europejski system satelitarny Obserwacji Ziemi Copernicus. Przeznaczono sporo środków Unii Europejskiej na infrastrukturę krytyczną, w tym np. Zbiornik Racibórz, który w tej chwili ma ogromne znaczenie dla ochrony stolicy Dolnego Śląska, Wrocławia.

Poprawiono samą współpracę między państwami i służbami, ale jednak dziś ważniejsze jest, co dalej. Po pierwsze pilne uruchomienie unijnego mechanizmu ochrony ludności z pełnym budżetem, szybkimi płatnościami i dedykowanymi liniami finansowymi. Po drugie zmodyfikowanie, uelastycznienie i poszerzenie działania Funduszu Solidarności Unii Europejskiej. Po trzecie wzmocnienie finansowe i operacyjne narzędzi uzyskiwanych w wyniku działania systemów satelitarnych z większą i szybszą ich dostępnością. I po czwarte zaktualizowanie, unowocześnienie i wzmocnienie finansowe tych instrumentów, które mają służyć na rzecz odbudowy i odporności.

Potrzebna jest przy tym szersza refleksja. Wiele zagrożeń powiększania skali skutków katastrof to także skutek działalności samego człowieka, bezsensownej nadmiernej wycinki lasów, ograniczania naturalnych polderów, betonozy w miastach, nonszalancji w sposobie traktowania natury. Chciałem na to także zwrócić uwagę. Czuje to też najmłodsze pokolenie. Z tego powodu ma własną misję – zmienić podejście do przyrody, rozwoju tego pokolenia starszego. Z moich doświadczeń ministerialnych i przede wszystkim prezydentury Wrocławia, miasta, które było dotknięte w 1997. podobną skalą katastrofy, chcę stwierdzić, że należy: po pierwsze docenić pracę urbanistów, szanować prawa obywateli, zabezpieczać infrastrukturę krytyczną. W imieniu grupy PPE, na koniec popieramy treść rezolucji i wyrażamy uznanie dla wszystkich zaangażowanych służb ratujących życie i dorobek materialny.