Małgorzata GOSIEWSKA

Pani Przewodnicząca! Międzynarodowy Trybunał Karny oraz Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości stanowią fundament globalnego systemu prawnego. W teorii jako społeczność międzynarodowa mamy narzędzia, aby zapobiegać przemocy i skutecznie karać przestępców. Tymczasem tu, w Europie, Rosja dopuszcza się zbrodni na ukraińskim narodzie, a reżim Łukaszenki prześladuje walczących o wolność Białorusinów.

Jako autorka raportu o rosyjskich zbrodniach popełnionych na wschodzie Ukrainy, złożonego w Hadze, zajmuję się też problemami Europy Wschodniej. Od lat też bezskutecznie domagam się sprawiedliwego osądzenia przestępców oraz zadbania o los ich ofiar. Niestety zbrodniarze pozostają bezkarni, gdyż możliwość oddziaływania MTS i MTK jest słaba i nieskuteczna, w dużej mierze przez upolitycznienie obu instytucji i presję ze strony agresorów. Konieczna jest poprawa sprawności i niezależności działania oraz usprawnienie mechanizmów egzekwowania orzeczeń. Ochrona międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości stanowi klucz do zapewnienia sprawiedliwości, ale wymaga globalnej współpracy, odpolitycznienia, zaangażowania i konsekwencji.

Pani Przewodnicząca! 21 lutego 2017 r. zostali zamordowani Ján Kuciak i jego narzeczona Martina Kušnírová. To była brutalna egzekucja dokonana na dziennikarzu śledczym, który ujawniał informacje na temat nieformalnych powiązań między światem polityki i biznesu, a jednocześnie jawny zamach na wolność dziennikarską na Słowacji.

Niestety każdego dnia wolność dziennikarska jest skrępowana przez nieprzejrzyste i autorytarne rządy, które usiłują przykryć swoją nieudolność. W Polsce po zmianie władzy w 2023 r. siłowo i bezprawnie została przejęta telewizja publiczna. Dziennikarze niezależnych mediów są zastraszani, nie mają wstępu na konferencje prasowe premiera Tuska. Grozi im się nawet więzieniem. To wszystko dzieje się w Polsce, w której premier Tusk, jak twierdzi, przywrócił wreszcie praworządność – chyba łukaszenkowską. Groźby, hejt wobec dziennikarzy nie mają nic wspólnego z praworządnością. Musimy bronić wolności dziennikarskiej.