Pani Przewodnicząca! Zeszłotygodniowy szczyt Unii Europejskiej przyniósł szereg niepokojących sygnałów, szczególnie dla państw wschodniej flanki, gdzie bezpieczeństwo nie jest abstrakcyjną debatą, lecz realnym, namacalnym wyzwaniem. Państwa takie jak Polska wiedzą, że fundamentem europejskiej architektury obronnej jest NATO, a obecność amerykańska w Europie stanowi kluczowy element odstraszania. Dlatego ze zdziwieniem przyjmuję wypowiedzi europejskich polityków, w tym premiera mojego kraju, które sugerują odchodzenie od tego modelu na rzecz operacjonalizacji klauzuli wzajemnej pomocy czy europejskiej autonomii strategicznej. To koncepcje oderwane od realiów i wykraczające poza traktatowe kompetencje Unii. To ryzyko, na które Europa nie może sobie pozwolić.

Oczywiście musimy wzmacniać nasze zdolności i rozbudowywać potencjał obronny, ale musimy robić to w ramach NATO, a nie obok niego czy, co gorsza, zamiast niego. Klauzule wzajemnej pomocy nie zastąpią artykułu 5 NATO. Podważanie roli USA to szkodliwa polityka, która w dłuższej perspektywie doprowadzi do osłabienia zdolności obronnych naszego kontynentu. Europa nie stoi dziś przed wyborem między ambicją a jej brakiem. To jest wybór między bezpieczeństwem i sprawdzonym partnerem a mrzonkami, które prowadzą do osłabienia naszych sojuszy.

Pani Przewodnicząca, Koleżanki i Koledzy,

Każdej nocy rosyjskie rakiety i drony uderzają w ukraińskie domy, szpitale, szkoły oraz infrastrukturę energetyczną. Są to świadome działania wymierzone w ludność cywilną i próba złamania ducha narodu ukraińskiego poprzez terror. Wobec tych barbarzyńskich rosyjskich ataków na ludność cywilną Ukrainy, Unia Europejska nie może pozostać bierna, wyrażając po raz kolejny jedynie swoje oburzenie.

Federacja Rosyjska i wszystkie osoby odpowiedzialne ze te zbrodnie muszą ponieść odpowiedzialność. Pragnę przypomnieć, że mój kraj Polska wraz z Ukrainą i Litwą już zaraz po wybuchu pełnoskalowej wojny w 2022 r. powołał wspólny zespół śledczy ds. przestępstw popełnionych na Ukrainie do którego szybko dołączyły 4 inne kraje wschodniej flanki. Dzisiaj konieczne jest dalsze zdecydowane wsparcie ze strony UE oraz konkretne działania na rzecz utworzenia Specjalnego Trybunału ds. zbrodni agresji przeciwko Ukrainie przy Międzynarodowym Trybunale Karnym, oraz wzmacniania międzynarodowych mechanizmów śledczych.

Jednocześnie potrzebne są dalsze sankcje wobec Rosji, wykorzystanie zamrożonych rosyjskich aktywów oraz zapewnienia wsparcia wojskowego i humanitarnego dla Kijowa. Nie może być trwałego pokoju bez sprawiedliwości i bez pełnej odpowiedzialności Rosji za popełnione zbrodnie.

Obrona Ukrainy jest dziś obroną europejskiego bezpieczeństwa, prawa międzynarodowego oraz fundamentalnych wartości, na których opiera się Unia Europejska.