Mirosława NYKIEL

Panie Przewodniczący! W marcu 2025 roku, kiedy rząd węgierski przyjął ustawę ograniczającą wolność zgromadzeń, nie chodziło tylko o jedną grupę społeczną ani o wyłączne zablokowanie parady równości w Budapeszcie. To był kolejny etap stopniowego demontażu demokracji, który trwa na Węgrzech już od 2010 roku. To już nie spór o wartości. To rzeczywista utrata praw obywatelskich. Parlament Europejski jednoznacznie uznał, że Węgry przestały być pełną demokracją nie tylko ze względu na ograniczenie praw mniejszości, ale także na podporządkowanie sądów i mediów władzy wykonawczej.

Skutki takich rządów znamy dobrze wszędzie tam, gdzie dostają władzę populiści i skrajna prawica. Dochodzi do osłabienia instytucji państwowych, a wolności obywatelskie stają się zagrożone. W Polsce udało się odwrócić ten trend w 2023 roku, ale powinniśmy pamiętać, że demokracja nie jest nam dana raz na zawsze i nie znika z dnia na dzień. Traci się ją stopniowo z każdym ograniczeniem praw i swobód obywatelskich. Dlatego dziś warto powiedzieć: marzenie o Budapeszcie, Warszawie czy jakiejkolwiek innej europejskiej stolicy nie ma nic wspólnego z wolnością ani państwem prawa. To przestroga, a nie wzór do naśladowania.

Panie Przewodniczący! Koleżanki i koledzy! Energia elektryczna to krwiobieg nowoczesnego państwa. Bez niej nie działa nic – szkoły, szpitale, instytucje, fabryki, a nawet, jak mówiła pani reporterka, kawy rano nie możemy się napić. Niemniej jednak bez zintegrowanego systemu energetycznego, opartego również przejściowo o gaz ziemny, ale też atom i wodór, Unia Europejska nie będzie energetycznie zabezpieczona.

Koleżanki i koledzy! Świat, w którym żyjemy, to też agresywne reżimy atakujące nasze wartości, granice, ale także infrastrukturę, zwłaszcza tę krytyczną. Musimy być gotowi nie tylko technologicznie, ale też strategicznie. Musimy być odporni. Niestety europejska sieć elektroenergetyczna pozostaje niespójna i rozproszona. Dlatego opracowaliśmy sprawozdanie, które odpowiada na wezwania do lepszej koordynacji, strategicznego finansowania, uproszczenia procedur i realnego wsparcia dla sieciowego przemysłu europejskiego. Zadbaliśmy o to, aby sprawozdanie nie było ideologiczne, nie narzucało krajom członkowskim jednego modelu czy miksu energetycznego. Transformacja musi być oparta na współpracy, a nie przymusie.

Chcę pochwalić polski rząd, bo polskie sieci elektroenergetyczne przeznaczą na modernizację i unowocześnienie sieci aż 64 mld złotych do 2034 r. I kolejne trzy spółki główne – 14 mld zł. To zwiększy niezawodność i odporność sieci całego systemu. To dobre i potrzebne sprawozdanie. Bardzo dziękuję wszystkim, którzy nad nim pracowali.