Piotr MÜLLER

Szanowny Panie Przewodniczący! Kiedy mówimy o zamówieniach publicznych, w rzeczywistości mówimy o czymś znacznie większym. Mówimy o tym, jak wydawane są pieniądze Europejczyków, ale mówimy też o szansach, które uzyskaliśmy właśnie dzięki tym pieniądzom, które mogą być przeznaczone na zamówienia publiczne.

Europa może być lokomotywą innowacji, ale niestety może też być skansenem papierologii i biurokracji. I to sprawozdanie właśnie mówi o kilku ważnych sprawach, o których chciałbym wspomnieć. Sześć punktów, które są dla mnie istotne i o których chciałbym tutaj powiedzieć.

Przede wszystkim to, od czego zacząłem. Wiele przedsiębiorstw, wiele instytucji publicznych mówi o tym, że zamówienia publiczne są zbyt skomplikowane i że biurokracja dławi nas wszystkich, jeżeli chodzi o ich realizację. W związku z tym tutaj w sprawozdaniu wskazujemy wprost obszary, które powinny być odbiurokratyzowane, w jaki sposób procedury uprościć.

Po drugie, cyfryzacja, czyli wykorzystanie tych możliwości technicznych, takich jak sztuczna inteligencja, ale również jak transparentność, przeprowadzanie zamówień publicznych przez internet, tak aby był do nich szerszy dostęp, ale tak, żeby były to procedury transparentne i dostępne dla każdego, kto chce się o nie ubiegać.

Po trzecie, nauka i innowacja. Zarówno Stany Zjednoczone, jak i Chiny czy Korea, inwestują w naukę i innowacje miliardy. Europa musi również wykorzystywać środki publiczne do tego, aby inwestować w naukę, ale żeby to było możliwe, potrzebne jest uproszczenie procedur i pozwolenie na to, aby instytucje publiczne mogły podjąć ryzyko związane z innowacjami, tak aby urzędnicy, którzy decydują się na przetargi w obszarze innowacji i rozwoju, nie bali się później odpowiedzialności za to, że łamią przepisy prawa. Dlatego w tym sprawozdaniu zachęcamy do tego, aby właśnie specjalne ścieżki innowacyjne były bardziej dostępne dla świata nauki, ale i również dla instytucji publicznych, które będą zlecały je przedsiębiorstwom.

Po czwarte, kwestie małych i średnich przedsiębiorstw. Bardzo wiele o tym dyskutowaliśmy. Mówiliśmy o tym, że przez to, że istnieją takie bariery biurokratyczne, wiele małych i średnich przedsiębiorstw nie startuje w przetargach, ponieważ po prostu nie mają armii prawników, działów administracyjnych, które będą obsługiwały te zamówienia publiczne. Dlatego mówimy też wprost o tym, żeby rozważyć kwestie związane z dzieleniem zamówień publicznych, tak aby one trafiały w tym łańcuchu zamówień również do małych i średnich przedsiębiorstw, żeby nie dochodziło do źle rozumianego podwykonawstwa, które powoduje, że małe i średnie przedsiębiorstwa otrzymują nieproporcjonalnie małą marżę w stosunku do tego, jakie zadania w tym przetargu rzeczywiście wykonują.

Po piąte, kwestia rolników i dostaw żywności. Dyskutowaliśmy o tym tym bardziej w kontekście dyskusji o skróceniu łańcuchów dostaw, o tym żeby korzystać z możliwości produkcji i kupowania towarów prosto od rolników, możliwie blisko miejsca zamieszkania, tak aby to było też dozwolone, jeżeli chodzi o zamówienia publiczne, i nie powodowało, że z tego powodu rolnicy nie będą startować w zamówieniach, bo będą bali się biurokracji. I o tych skróconych łańcuchach dostaw też mówiliśmy, jeżeli chodzi o kwestię rolnictwa.

I po szóste, ważny dla mnie temat – choć budzący tutaj pewne emocje również – to kwestia neutralności technologicznej i autonomii państw, jeżeli chodzi o zamówienia publiczne. Uważam, że powinniśmy skupić się w tym sprawozdaniu – i tak zrobiliśmy – na tym, żeby uprościć zamówienia, żeby wskazać to, co jest możliwe. Ale na koniec, żeby to jednak państwa członkowskie, instytucje zamawiające mogły zdecydować o tym, na co pieniądze podatników w danym kraju są przeznaczane. Więc tę autonomię państw, również technologiczną, podkreślam w tym sprawozdaniu.

Szanowni Państwo, mam nadzieję, że to sprawozdanie pozwoli na to, aby Komisja Europejska przygotowała stosowne przepisy i że jeszcze będziemy mieli okazję wrócić do dyskusji, już przy konkretnych propozycjach, które przedstawi Komisja. Dziękuję bardzo wszystkim za współpracę przy tym sprawozdaniu i czekam również na uwagi.

Szanowni Państwo, branża motoryzacyjna dla Europy jest niezwykle ważna, a tym bardziej w kontekście takich wyzwań jak konkurencja z Azją, w szczególności z Chinami. Dlatego dobrze, że rozmawiamy dzisiaj o sektorze motoryzacyjnym. Niestety, pierwsze przedłożenie Komisji Europejskiej w tym zakresie w zakresie było bardzo daleko idące i szkodzące rzeczywistej konkurencyjności w Europie. Cieszę się, że po tych zmianach, które zostały przeprowadzone przez Komisję, doszliśmy do tego typu zmian, które pozwoliły na to, aby między innymi pozwolić nadal regenerować części samochodowe, tak aby użytkownicy w całej Europie mogli korzystać z tańszych części zamiennych.

Cieszę się, że też zostały usunięte przepisy dotyczące przymusowego złomowania samochodów, które dałoby się naprawić i które da się naprawić. I dzięki temu, że zmieniliśmy przepisy w aneksie pierwszym, nadal będzie można po prostu zepsuty samochód zawieść do warsztatu samochodowego i go naprawić. I że na szczęście przegrało tutaj lobby samochodowe, które by chciało, żeby wymieniać te samochody na nowe i od razu kupować kolejne świeżo wychodzące z produkcji.

Cieszę się też, że zostały zagwarantowane przepisy dotyczące tego, że faktycznie to obywatel jest właścicielem swojego samochodu, bo w pewnych przepisach - w części tych przepisów - można było odnieść wrażenie, że on jest tylko chwilowym posiadaczem, a później chcemy przymusowo o jego własności zdecydować. Więc po tych poprawkach te przepisy są dużo lepsze, aczkolwiek mam nadzieję, że w przyszłości Komisja Europejska w początkowej fazie nie będzie przedstawiała tego typu propozycji ponownie.

Panie Przewodniczący! Panie Komisarzu! Bardzo dziękuję za tę dyskusję. Jak ona pokazała, zamówienia publiczne są dla nas wszystkich niezwykle ważne. Chciałbym się odnieść do kilku argumentów, które tutaj padały podczas tej dyskusji. Padały argumenty dotyczące między innymi ochrony praw pracowniczych. My w tym dokumencie wyraźnie podkreślamy, że takie dodatkowe, różnego rodzaju kryteria mogą się pojawiać, ale one mają wynikać z przepisów krajowych i mają zależeć od osoby, od podmiotu, który przeprowadza zamówienia publiczne. Nie chcemy tworzyć jednego wielkiego szablonu europejskiego, ponieważ wiemy, że w różnych kryteriach może on nie być dostosowany do potrzeb ekonomicznych czy warunków społecznych w danym kraju.

To samo dotyczy kwestii związanych z energetyką, z zieloną transformacją. Tutaj zdecydowanie my jesteśmy zwolennikami neutralności technologicznej. To państwa członkowskie mają decydować o tym, w jaki sposób chociażby tworzą własny miks energetyczny, co zresztą wynika wprost z traktatów unijnych. To jest kompetencja państw członkowskich. Mogą taką preferencję stosować, ale niech to będzie decyzja państw członkowskich w ramach ich indywidualnych strategii, które przyjmują. Mówiliśmy też o preferencji europejskiej. Ja jestem zwolennikiem tego, aby szukać takich sposobów, aby technologie czy zamówienia były realizowane na terenie Unii Europejskiej, na terenie poszczególnych państw członkowskich, tak abyśmy faktycznie w tej konkurencji międzynarodowej nie okazywali się naiwni.

Z drugiej strony wobec tych partnerów międzynarodowych spoza Unii Europejskiej, którzy zachowują się wobec nas fair, wobec tych partnerów, którzy również otwierają swoje rynki, rozumiem, że zasadę ekwiwalentności możemy stosować. Ale oczywiście tam, gdzie tej zasady ekwiwalentności nie ma, naiwności musimy się pozbyć i tam budować nasze cele strategiczne i przewagi, tak abyśmy faktycznie mogli rozwijać własne technologie.

Szanowni Państwo, dziękuję bardzo za tę dyskusję, dziękuję za te kompromisy, które zostały przedstawione. Wiem, że nie wszystkim to sprawozdanie się podoba, ale ono jest kompromisem. Być może właśnie dlatego tak jest.

Pani Przewodnicząca! Szanowni Państwo! Tutaj niektórzy na tej sali bardzo się obruszali na to, że przypominamy o błędach Europy sprzed lat, o błędach dotyczących Nord Stream 2 oraz braku sankcji, gdy Rosja po raz pierwszy atakowała kraje takie jak Gruzja czy Ukraina.

Ale skupmy się na tym, co dzisiaj możemy zrobić, bo wielu z Was boi się mówić o przeszłości. To powiedzmy o teraźniejszości. Dzisiaj możemy podjąć decyzję o tym, aby zrezygnować z Zielonego Ładu blokującego przemysł, który tak naprawdę jest niezbędny do tego, aby budować czołgi i bronić się przed Putinem. Możemy zdecydować o tym, aby zablokować umowę z Mercosurem, która zasili Rosję kolejnymi środkami finansowymi, bo Brazylia kupuje właśnie nawozy ze strony Rosji. Możemy zablokować regulacje, które blokują rozwój technologii, w tym technologii obronnych w Europie. I przede wszystkim możemy skorzystać z majątku rosyjskiego, który jest zamrożony w Europie, zamiast brać pożyczki.