Adam JARUBAS

Pani Przewodnicząca! Panie Komisarzu! W październiku ubiegłego roku rozmawialiśmy na tej sali o kryzysie w branży stalowej i ten kryzys niestety nie zniknął. Nie zniknęły również jego przyczyny. Opracowanie planu działania dla sektora stalowego i metali jest krokiem w dobrą stronę. Cieszy, że nowa Komisja Europejska zauważyła problem kwestii braku ochrony przez opłatę graniczną węglową CBAM dla produktów eksportowanych, jak również problem żonglowania zasobami i zdecydowała się na zaadresowanie tych problemów w rewizji CBAM.

Przesuwanie zasobów nie jest jednak jedynym sposobem omijania mechanizmu CBAM, z którym trzeba się zmierzyć. Są również inne, choćby na przykład deklarowanie trudnego do weryfikacji udziału nieemisyjnych materiałów w importowanych towarach. Wydaje się również, że zgodnie z zaleceniami raportu Draghiego trzeba przemyśleć kwestię tempa wycofywania darmowych uprawnień połączonego z wdrażaniem CBAM oraz przeznaczenie tych uprawnień na inwestycje w sektorach, które te uprawnienia tracą.

Cieszy również, że Komisja zajęła się problemem dostępności i eksportu z Unii złomu metalowego. Ta kwestia wymaga natychmiastowego działania i wprowadzenia restrykcji eksportowych przynajmniej do tych państw, które blokują eksport złomu do Unii Europejskiej.

Panie Przewodniczący! Panie Komisarzu! Choroby rzadkie dotykają miliony osób w Europie, a tylko 6% z nich ma terapie i nie w każdym państwie. Ponad 6000 chorób jest w ogóle bez żadnych terapii. Te dramaty, niepewności, wieloletnie diagnozy - średnio 5 lat, brak danych utrudnia badania. Rzadkość uniemożliwia korzyści skali i czyni te terapie bardzo drogimi. Odpowiedzią może być Europa. Pandemia pokazała, że współpraca jest skuteczniejsza od nakręcającego ceny konkurowania o ograniczone zasoby. Wykorzystując europejską skalę, wspólne zakupy, jakie zaproponowano w akcie o lekach krytycznych, możemy obniżyć koszty, na przykład pożegnać społeczne zbiórki na ratowanie dzieci. Razem w Unii możemy zebrać więcej danych. I tu ukłony dla polskiej prezydencji za zakończenie pracy nad europejską przestrzenią danych zdrowotnych. To ułatwi także wykorzystanie sztucznej inteligencji.

Potrzeba zharmonizować w Unii standardy badań przesiewowych, w tym noworodków. Musimy wzmacniać i włączać w opiekę transgraniczną europejskie sieci referencyjne, edukując lekarzy z ich wykorzystania, by skończyć z geograficzną loterią zdrowia, nierównym dostępem do doświadczonych specjalistów. Musimy zabezpieczyć właściwe finansowanie w budżecie po 2027 roku w programach You for Health, Horyzont Europa, w polityce spójności czy na cyfryzację. W komisji SANT właśnie zakończyliśmy publiczne konsultacje zainicjowane w Dniu Chorób Rzadkich. Cieszy udział ponad 4 tysięcy osób i aż 60% indywidualnych pacjentów, którzy powinni być w centrum naszego zainteresowania.