Jagna MARCZUŁAJTIS-WALCZAK

Pani Przewodnicząca! Szanowni Państwo, dziś mówimy o kryzysie mieszkaniowym w Europie, ale dla wielu osób z niepełnosprawnościami problem nie zaczyna się od chociażby ceny mieszkania. Problem zaczyna się od tego, że dostępnego mieszkania po prostu nie ma, bo aż 70–80% z nich nie nadaje się do samodzielnego życia dla osób z niepełnosprawnościami. A przecież brak dostępnego mieszkania to nie tylko kwestia komfortu. To bariera, która często uniemożliwia samodzielne życie, pracę i pełne uczestnictwo w życiu społecznym.

Dlatego cieszy mnie, że moje propozycje dotyczące tej właśnie kwestii spotkały się z szerokim poparciem w komisji HOUS. Niezależnie od przynależności politycznej wszyscy dostrzegliśmy wagę problemu. Wzywam dziś Komisję Europejską oraz państwa członkowskie do zwrócenia szczególnej uwagi na rozwój dostępnego budownictwa. Potrzebujemy większej liczby mieszkań dostosowanych oraz mechanizmów, które zagwarantują odpowiedni udział takich lokali w nowych inwestycjach. Bo dostępność zaczyna się już na etapie projektowania. To właśnie wtedy musimy myśleć o przestrzeni w sposób inkluzywny.

W sprawozdaniu podkreślamy również konieczność pełnego wdrożenia zobowiązań wynikających z Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami, bo dostępne mieszkanie razem z usługami wsparcia środowiskowego, w tym asystencją osobistą, jest podstawowym warunkiem niezależnego i godnego życia. Chcę też powiedzieć jasno osobom z niepełnosprawnościami w całej Europie - wasze prawa zostały w tym sprawozdaniu uwzględnione. Nic o was bez was.

Szanowna Pani Przewodnicząca! Szanowny Panie Komisarzu! Panie i Panowie Posłowie! Dziękuję Komisji Europejskiej za gotowość do debaty. Ale niestety wciąż jest to tylko kolejna dyskusja o kolejnym dokumencie. Tymczasem osoby z niepełnosprawnościami pozostają więźniami we własnych mieszkaniach i instytucjach. Mają ograniczone możliwości podróżowania i w zasadzie to, gdzie się nie obejrzą, wszędzie są bariery.

Z mojej inicjatywy powstało w naszej komisji EMPL opracowanie dotyczące wdrażania art. 19 Konwencji ONZ o niezależnym życiu osób z niepełnosprawnościami. Wnioski są alarmujące. Każde państwo członkowskie ma poważne braki. Dzięki mojej interwencji, a przy dużej dozie zrozumienia przewodniczącej Metsoli, mamy w Parlamencie w Brukseli pomieszczenie z leżanką, toaletę z leżanką, tam, gdzie osobę z niepełnosprawnością można z godnością przebrać. Czekam na takie dostosowania tu w Strasburgu, w innych miejscach użyteczności publicznej i urzędach, w innych krajach, ale i na autostradach. Bo czy państwo mogą sobie wyobrazić, że jadąc tu autem przez 14 godzin, nie ma gdzie po prostu przebrać mojego syna, który ma 10 lat i się nie mieści już na przewijaczkach dla niemowląt? Po prostu trzeba to robić albo w aucie, albo na ławce. No nie chcielibyśmy robić tego na podłodze.

Ta Europa powinna być dostępna. My powinniśmy skończyć ciągle opowiadać o kolejnych dokumentach, tylko zacząć działać. I to takich właśnie działań Europa dziś potrzebuje – nie kolejnych dokumentów. Jeśli jednak mówimy o strategii, to mówmy przynajmniej o takiej strategii, która przewiduje konsekwencje za jej niewdrażanie. Państwa członkowskie, które lekceważą wdrażanie konwencji ONZ, powinny liczyć się z realnymi konsekwencjami.

Drugi mój wątek to konieczność wzmocnienia roli centrum analiz AccessibleEU. To centrum nie może ograniczać się tylko do gromadzenia danych. Powinno aktywnie wprowadzać i egzekwować standardy dostępności w transporcie, usługach, budownictwie itd. To fundament godnego życia nie tylko dla osób z niepełnosprawnościami, ale też dla milionów seniorów, o których w tym kontekście nie możemy zapominać. W starzejącej się Europie nowe standardy dostępności to konieczność, a nie wybór.

W profilaktyce i leczeniu otyłości, musimy przede wszystkim podkreślić znaczenie masowego i powszechnie dostępnego sportu.

Aktywność fizyczna nie może być przywilejem nielicznych – powinna być dostępna dla wszystkich: dla dzieci, dorosłych, seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami.

Najskuteczniejszą metodą walki z otyłością jest profilaktyka. Wtedy, gdy najmłodszych lat uczymy dzieci radości z ruchu, wspólnych zabaw sportowych i zdrowych nawyków, by razem budować fundament zdrowego społeczeństwa.

Szkoły, samorządy i kluby sportowe powinny tworzyć warunki do uprawiania sportu blisko domu, w bezpiecznych i otwartych przestrzeniach. Inwestujmy w to tak jak w Polsce do tej pory ze środków unijnych.

Równie ważne jest to, aby sport był dostępny przez całe życie - seniorzy powinni mieć możliwość uczestniczenia w zajęciach ruchowych dostosowanych do ich możliwości, a osoby z niepełnosprawnościami – w pełni włączone w aktywność sportową.

Sport integruje, wzmacnia zdrowie i daje poczucie wspólnoty. Regularna aktywność fizyczna, nawet umiarkowana, może znacząco zmniejszyć ryzyko otyłości – jest to powszechna wiedza.

Jako była zawodniczka wierzę, że sport dostępny dla wszystkich jest jednym z najważniejszych narzędzi budowania zdrowego społeczeństwa.