Michał SZCZERBA

Pani Przewodnicząca! Pani Rzecznik! To bardzo ważna debata na temat sprawozdania za rok 2023, ale chcę wykorzystać okazję, żeby zwrócić uwagę na rolę Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w obronie naszych wspólnych wartości, jakimi są przejrzystość, bezstronność i praworządność. Chciałbym zwrócić uwagę również na to, że potrzeba jest większej widoczności tego urzędu. W przyszłości będziemy na tej sesji Parlamentu wybierać nowego rzecznika lub nową rzeczniczkę.

Chcę powiedzieć, że bardzo ważną rolę odgrywa współpraca z organizacjami pozarządowymi. Każdy obywatel i każda obywatelka mają prawo złożyć skargę. Ale chcę zwrócić uwagę na konieczność współpracy z organizacjami pozarządowymi zajmującymi się interesami osób starszych, interesami osób z niesamodzielnością, niepełnosprawnością, w kryzysie bezdomności. Również istotną nową rolą rzecznika powinno być zwrócenie uwagi na kwestie migracji i azylu.

Panie Przewodniczący! Panie Komisarzu! Akt o usługach cyfrowych DSA miał być europejskim zabezpieczeniem przed dezinformacją w internecie. Ostatnie wydarzenia potwierdziły, że ta regulacja nie wystarcza. Wybory w Rumunii to przedsmak tego, z czym niedługo i na znacznie większą skalę mogą mierzyć się pozostałe kraje członkowskie, w tym moja ojczyzna, Polska, w przyszłorocznych wyborach prezydenckich. Odporność społeczna to jedno z kluczowych wyzwań dla nowej Komisji, ale także dla polskiej prezydencji. Żaden kraj, żadne media społecznościowe, żadne pieniądze wpompowane w chińską platformę nie mogą bezkarnie wpływać na demokratyczny proces wyborczy. System nie zabezpiecza naszego społeczeństwa przed kłamstwem i dezinformacją.

Naszym wspólnym obowiązkiem jest wyciągnąć wnioski z tej gorzkiej rumuńskiej lekcji. Powinniśmy się zastanowić, co zrobić z podmiotami, które nie kontrolują przepływu informacji, a tak mocno ingerują w nasze codzienne wybory. Chciałbym zwrócić uwagę na to, że bardzo istotne jest to, jakie narzędzia wykorzystuje dezinformacja. To jest deepfake, to są zmanipulowane dane, to są przywłaszczone informacje. One trafiają w ludzką nieufność i niewiedzę. Mają potężny wpływ na postawy i na wybory.

Musimy zadbać o to, by te media społecznościowe dostarczały informacje, która są prawdziwe, i reagowały na nieprawdziwe informacje i kłamstwa.

Pani Przewodnicząca! Panie Komisarzu! Wysoka Izbo! Ta wojna trwa od 1028 dni. Ale kłamstwo próbujące uzasadnić agresję i późniejsze zbrodnie kraju terrorystycznego, jakim jest reżim Putina, zaczęło się o wiele wcześniej. Zaczęło się od fałszowania historii, kłamliwej narracji o obronie ludności rosyjskojęzycznej, a skończyło na specjalnej operacji wojskowej, kolejnym wielkim kłamstwie.

Pełnoskalowa wojna Putina przyniosła śmierć, gwałty, terror, masowe porwania ukraińskich dzieci, bombardowanie szkół, szpitali i domów starców. Tworzono absurdalne narracje o zagrożeniu dla rosyjskiego bezpieczeństwa polegającego na rozszerzeniu NATO. Pojawia się whataboutism, który ma na celu umniejszyć rosyjskie zbrodnie wojenne, pokazując, że inni też prowadzą wojny. Od lat mój kraj, Polska, jak i kraje bałtyckie są przedstawiane jako wrogowie Rosji. Tak samo przez lata był przedstawiany rząd w Kijowie.

Nie możemy lekceważyć tych sygnałów. Musimy przeciwdziałać rosyjskiej propagandzie, zwalczać farmy trolli w mediach społecznościowych, ale przede wszystkim odkłamywać rosyjską, kłamliwą narrację.

Panie Komisarzu, chcę Pana zapewnić, że nowy minister sprawiedliwości prokurator generalny Adam Bodnar postanowił, że Prokuratura Krajowa wróci do wszystkich spraw umorzonych ze względów politycznych. To, że dzisiaj musiałem o tym powiedzieć, że były wiceminister sprawiedliwości będzie ścigany czerwoną notą Interpolu, jest hańbą dla tamtego rządu. Zatrzymaliśmy złodziejstwo. Polska nigdy nie będzie takim krajem jak Węgry, gdzie władza robi z siebie oligarchę, gdzie politycy zarabiają na swojej służbie publicznej. Nigdy więcej!

Panie Przewodniczący! Panie Komisarzu! Unia Europejska jest liderem wśród organizacji międzynarodowych, jeśli chodzi o tworzenie i wdrażanie rozwiązań antykorupcyjnych. I choć działania Unii w tym zakresie mogłyby być lepiej skoordynowane i bardziej efektywne, to nie można mówić, że Unia ignoruje ten problem. Dyrektywa Unii Europejskiej to ważny krok w kierunku jednolitej polityki antykorupcyjnej. Celem dyrektywy jest doprowadzenie do ujednolicenia standardów przeciwdziałania i zapobiegania korupcji, także w zakresie rozwiązań prewencyjnych. Pojawia się zobowiązanie do przeprowadzania regularnych ocen w celu identyfikowania sektorów życia publicznego szczególnie narażonych na korupcję, a także planów reagowania na te ryzyka.

We wszystkich tych obszarach Polska ma bardzo dużo do zrobienia. To, co działo się przez ostatnich 8 lat za rządów partii Prawo i Sprawiedliwość, jest zaprzeczeniem wszelkich standardów rzetelności i uczciwości w życiu publicznym. Okresem absolutnie nagannym był czas pandemii, zakupy, których dokonywano z naruszeniem prawa i gospodarności. Chcę bardzo wyraźnie powiedzieć, że prawo polskie jest surowe, ale przez ostatnie lata upartyjniona prokuratura nie stosowała go efektywnie, ponieważ wobec ludzi władzy takie sprawy, gdzie pojawiały się ich nazwiska, były umarzane, przewlekane i nie docierały do etapu sądowego. Szanowni Państwo, polska prokuratura wystąpiła dzisiaj o czerwoną notę Interpolu wobec byłego wiceministra sprawiedliwości, posła PiS Marcina Romanowskiego, który został skazany na trzymiesięczny areszt tymczasowy. Będziemy w każdym miejscu takie osoby ścigać po to, żeby sięgnęła ich sprawiedliwość.