Michał SZCZERBA

Pani Przewodnicząca! Wysoka Izbo! Temat deregulacji powraca jak bumerang, również przy okazji tej dyskusji o pakiecie omnibus. Ale najważniejsza sprawa, która jest również podsumowaniem tej debaty, to kwestia zmiany myślenia, zmiany myślenia instytucji europejskich, państw, ale również urzędników. Trzeba zderegulować myślenie, że przedsiębiorca to wróg. To jest najważniejsze. Trzeba skończyć ze złą legislacją, która opiera się na dominacji instytucji państwa nad obywatelami. To prowadzi do nadmiernych regulacji. Ale przy okazji dyskusji na temat tego konkretnego pakietu chcę bardzo wyraźnie powiedzieć: bezpieczna Europa potrzebuje konkurencyjnej gospodarki. I pakiet omnibus to ważny krok, bo przedsiębiorcy potrzebują dalszych uproszczeń przepisów. Potrzebujemy zwiększania konkurencyjności przedsiębiorstw Unii Europejskiej również w obszarze przemysłu obronnego.

Pani przewodnicząca, pani komisarz, drodzy koledzy, jesteśmy świadkami głęboko niepokojącego pogorszenia się sytuacji w Strefie Gazy po nieprzedłużeniu zawieszenia broni. Ofiary humanitarne są tragiczne, a nasze myśli pozostają z wszystkimi niewinnymi cywilami złapanymi w tym niszczycielskim konflikcie.

7 października 2023 r. Hamas, wspierany przez inne ugrupowania zbrojne ze Strefy Gazy, przeprowadził skoordynowany atak terrorystyczny na Izrael. Z Gazy wystrzelono ponad 3 000 rakiet, a do 3 000 terrorystów przeniknęło na terytorium Izraela. Około 1200 osób zginęło, a około 250 innych zostało porwanych. W odpowiedzi Izrael oficjalnie ogłosił stan wojny, rozpoczął naloty na Strefę Gazy i po około dwóch tygodniach rozpoczął operacje naziemne.

Niedawne zawieszenie broni między Izraelem a Hamasem rozpoczęło się 19 stycznia, po szeroko zakrojonych wysiłkach dyplomatycznych Egiptu, Kataru i Stanów Zjednoczonych. Oznaczało to znaczną deeskalację po 15 miesiącach konfliktu, przy czym obie strony zobowiązały się do wstrzymania działań wojennych i zaangażowania się w negocjacje.

Wysokie koszty humanitarne w Strefie Gazy są niedopuszczalne. Uznajemy prawo państw do obrony, ale jednocześnie Europa ma do odegrania ogromną rolę w promowaniu stabilności. Opowiadamy się za pokojem, bezpieczeństwem i prawem wszystkich ludzi do życia bez strachu.

Panie Przewodniczący! Nie miejmy złudzeń. Za oceanem nastąpiła zmiana paradygmatów, choć bardzo nam się to nie podoba, a mówiąc wprost – jesteśmy wściekli. Nigdy wcześniej tak bardzo nie potrzebowaliśmy jedności i planu. Nigdy wcześniej nie byliśmy tak bardzo zdani na siebie. Za długo byliśmy zależni od innych. Czas jazdy na gapę w wydatkach na obronność się skończył. To, z czym się mierzymy jako Europa, to deficyt bezpieczeństwa. To, co powinno nas połączyć, to odpowiedzialność. Na nowo trzeba przedefiniować relacje transatlantyckie i sojusze, których trwałość, ale też wzajemne zobowiązania, nigdy wcześniej nie były kwestionowane. Opuszczenie Ukrainy przez sojusznika i gwaranta jej integralności musi rozpocząć dyskusję o ryzyku i konsekwencjach opuszczania Europy. Rosja rozpoczęła wyścig zbrojeń. Europa musi na odpowiedzieć.

Deklaracja niezachwianego wsparcia dla Ukrainy musi wyrażać się w konkretach. Potrzeba odważnych działań, by to aktywa rosyjskie finansowały obronę Ukrainy. Biała księga to mapa drogowa, której musimy się trzymać konsekwentnie, odważnie i hojnie. Musimy dozbroić Europę. Musimy zabezpieczyć nasze granice. Muszą być jak tarcza. Musimy zapełnić nasze magazyny i wykorzystać ten czas.

Europa: Zostań na kursie.

Pani Przewodnicząca! Rozmawiamy o rzeczy absolutnie ważnej, a tak naprawdę mówimy o jednym: że w centrum europejskiej gospodarki jest człowiek. I tym różnimy się od innych krajów. Różnimy się od krajów, które są autorytarne, ponieważ najważniejsze jest to, żeby każdy człowiek miał zapewnione swoje prawa, również prawa pracownicze.

Ale chcemy rozmawiać również o konkurencyjnej gospodarce. Chcemy rozmawiać o nowych rozwiązaniach związanych z uproszczeniami, które są bardzo potrzebne po to, żeby europejskie firmy mogły konkurować, również konkurować z innymi krajami.

Co jest bardzo istotne w tej sprawie? Potrzebny jest dialog społeczny. I proszę również Komisję Europejską o to, żeby zawsze, w każdej sytuacji, z którą się mierzymy – ten dialog społeczny był: z jednej strony strona związkowa, strona pracownicza, z drugiej pracodawcy – żebyśmy zawsze dochodzili do kompromisów. Tak to próbujemy robić w Polsce. Uważam, że to są najważniejsze rozwiązania i szczególnie teraz, kiedy również przekierowujemy naszą uwagę na przemysł obronny. To także muszą być te działania, które podejmujemy w dialogu z tym środowiskiem.

Panie Przewodniczący! Dziś przyjęliśmy przełomową rezolucję dla przyszłości europejskiej polityki obronnej. To nie tylko uznanie Tarczy Wschód za wiodący projekt dla bezpieczeństwa Europy. W naszej rezolucji jest jasna deklaracja, że zamrożone aktywa rosyjskie, aktywa państwowe muszą być natychmiast wykorzystane dla obrony Ukrainy. To nie czas na półśrodki. Dość gadania, czas działać, bo chodzi również o wiarygodność Europy jako pewnego sojusznika.

Pieniądze państwa terrorystycznego muszą zostać przekazane Ukrainie. 300 miliardów euro może zmienić wynik tej wojny. Agresor musi ponieść odpowiedzialność za swoje niszczycielskie działania. Prawo międzynarodowe dopuszcza środki zaradcze. Unia musi wykorzystać wszystkie możliwości prawne. Wzywamy do natychmiastowego przekazania rosyjskiego kapitału Ukrainie. Ukraina, mając te środki, osłabia zdolność Rosji do prowadzenia wojny i odstrasza od przyszłych agresji. Unia Europejska musi działać zdecydowanie i opóźnienie tylko ośmiela Kreml. Sprawiedliwość wymaga, aby to agresor, a nie europejscy podatnicy, ponieśli koszty obrony Ukrainy.

Panie Przewodniczący! Szanowny Panie Komisarzu! Szanowny Panie Wiceprzewodniczący! Czas tej debaty jest kluczowy i tak naprawdę wszystko, jeśli chodzi o treść tej rezolucji, tego projektu rezolucji zostało powiedziane, ale pozwólcie Państwo, że podzielę się kilkoma spostrzeżeniami.

Armeńskie władze od czasu utraty kontroli nad Górskim Karabachem rozpoczęły zmianę kursu polityki zagranicznej i cieszy nas tutaj zbliżenie Armenii z Unią Europejską. Jeśli chcemy wzmocnienia procesu integracji Armenii z Zachodem, powinniśmy zdecydowanie wzmacniać więzi gospodarcze. Unia Europejska powinna też dążyć do zwiększenia aktywności i widoczności w Armenii. Przedłużenie działalności misji cywilnej Unii Europejskiej w Armenii o kolejne dwa lata to przykład naszego zaangażowania. To umacnia pozycję Unii jako mediatora między Armenią a Azerbejdżanem. A celem nas wszystkich powinien być trwały pokój na Kaukazie Południowym.

Alarmujące doniesienia o torturach, bezprawnych zatrzymaniach, złym traktowaniu nie mogą pozostać niezauważone. Ta sytuacja jest testem dla europejskich wartości. Musimy twardo stać na straży podstawowych europejskich wartości: praw człowieka, godności ludzkiej i rządów prawa.

Pani Przewodnicząca! Pani Komisarz! Polska prezydencja promuje bezpieczeństwo, również bezpieczeństwo w wymiarze inwestowania. Unia, którą Pani Komisarz zaprezentowała, te rozwiązania, te priorytety przede wszystkim dają bezpieczeństwo inwestowania, inwestowania z oszczędności, często z oszczędności, które pochodzą z dorobku i pracy całego życia.

Stąd też tak bardzo ważny jest również nadzór nad rynkiem kapitałowym. Umożliwi on również mniejsze ryzyko, ale z drugiej strony pozwoli na inwestowanie środków w najbardziej potrzebne sektory. I takim sektorem, który ja dostrzegam, są innowacje, ale również bardzo ważnym sektorem, na który zwraca uwagę polska prezydencja – są kwestie obronne. To są również potencjalnie duże wpływy dla funduszy emerytalnych. One się również przełożą na wyższe emerytury dla Europejczyków.

Szanowny Panie Przewodniczący! Przede wszystkim gratulacje dla Andrzeja Halickiego za to sprawozdanie dotyczące wytycznych budżetowych na rok 2026. Będę miał pytania zarówno do Andrzeja Halickiego, jak i do naszego komisarza Piotra Serafina. Przede wszystkim: jaką rolę dostrzegamy w tych wytycznych dla ochrony granic zewnętrznych Unii Europejskiej? Ja uważam, że również przegląd polityki spójności pozwala na to, żeby przedefiniować też priorytety i finansowanie, które jest potrzebne w regionach przygranicznych.

Żyjemy w bardzo niespokojnych czasach i dzisiaj również polski premier Donald Tusk apelował bezpośrednio do Donalda Trumpa, mówiąc o tym, że współpraca jest zawsze lepsza niż rywalizacja. Dzisiaj mamy także nowe fakty, które dotyczą również największego w historii, od momentu pełnoskalowej wojny, poboru w Rosji. To są wszystko wyzwania i ten budżet 2026 musi tym wyzwaniom sprostać.