Michał SZCZERBA

Pani Przewodnicząca! Pani Komisarz! Dzisiaj, w drugą rocznicę zbrodni terrorystów z Hamasu na izraelskich cywilach muszą wybrzmieć te słowa. Musimy zatrzymać wojnę. Musimy zatrzymać jej dramatyczne konsekwencje i zapewnić trwały pokój na Bliskim Wschodzie. Wszyscy izraelscy zakładnicy muszą wrócić do swoich domów. Rodziny mają prawo pożegnać zamordowanych najbliższych. Pokój to odpowiedzialność społeczności międzynarodowej, w tym instytucji europejskich. Z nadzieją przyjmuję przedstawiony przez USA plan pokojowy dla Strefy Gazy. To realistyczna próba zakończenia konfliktu oraz stworzenia warunków do trwałego pokoju. Plan zakłada natychmiastowe wstrzymanie działań zbrojnych, uwolnienie zakładników, umożliwienie niezakłóconego dostępu pomocy humanitarnej do Strefy Gazy. Tam dzieje się dramat. Plan otwiera drogę do odbudowy gospodarczej i rozwiązania dwupaństwowego. Wzywam wszystkie strony konfliktu do wykorzystania tej szansy.

Panie przewodniczący, drogi komisarzu, koledzy, od 20 lat nazywamy stosunki UE-Indie "partnerstwem strategicznym", ale zbyt często były to słowa bezskuteczne.

Indie są na dobrej drodze, aby do 2030 r. stać się trzecią co do wielkości gospodarką na świecie, ale bezpieczeństwo musi być w centrum uwagi. Indie nadal opierają się na rosyjskiej broni przez ponad połowę swojego arsenału. Europa powinna przyczynić się do zmniejszenia tej zależności poprzez transfer technologii i współpracę w dziedzinie obronności, ale tylko na ściśle określonych warunkach.

W poprawce do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa wraz z Davidem McAllisterem podkreślamy silniejsze powiązania w zakresie bezpieczeństwa, wspólne ćwiczenia morskie, powiązania między indyjską marynarką wojenną a misjami UE oraz umowę o bezpieczeństwie informacji do 2026 r. Ale klucz: jasne zasady, wymierne cele, roczne sprawozdania z postępów i mechanizmy zawieszające, jeśli Indie zbliżą się do rosyjskich struktur wojskowych.

Muszę się poważnie niepokoić. Indie przystąpiły do rosyjsko-białoruskiego ćwiczenia Zapad 2025 – 65% indyjskiego kontyngentu przeszkolonego wraz ze 100 000 żołnierzy, w tym symulowanych operacji jądrowych i transgranicznych. To stawia pod znakiem zapytania odejście Indii od Moskwy.

UE nie może pogłębić więzi w zakresie bezpieczeństwa z partnerem, który nadal przyłącza się do gier wojennych prowadzonych przez Rosję, podczas gdy Rosja przeraża nasze sąsiedztwo.

Pani Przewodnicząca! Panie Komisarzu! Sytuacja jest bardzo poważna i wiele wskazuje na to, że to wtargnięcie rosyjskich systemów bezzałogowych to dopiero początek scenariusza eskalacyjnego z dronami w roli głównej. Dlatego bardzo ważne jest to, o co zabiegamy wspólnie: budowa ściany dronowej, systemów zwalczania bezzałogowców. Chcę bardzo wyraźnie powiedzieć, że w realiach wojny dronowej mamy do czynienia również z wojną technologiczną. Musimy być gotowi w każdej chwili na ulepszenie, wzmocnienie, wzmocnienie skali, również produkcji. Ale nie ma co wyważać otwartych drzwi. Panie Komisarzu, spójrzmy na Ukrainę. Spójrzmy, jak budują systemy bojowych dronów przechwytujących. Mamy z kim współpracować. Warto skorzystać z tych szans. Warto również połączyć to ze środkami finansowymi „Safe Defense Omnibus”, ale również z tą jednością, którą zademonstrowaliście państwo, również z solidarnością z moim krajem, Polską.

Szanowna Pani Przewodnicząca! Pani Komisarz! Podczas ostatniego szczytu Szanghajskiej Organizacji Współpracy zobaczyliśmy ich wszystkich: Chiny i państwa osi zła razem, coraz bardziej zdeterminowane, deklarujące zacieśnienie współpracy. Iran od dawna zacieśnia swoje relacje z Rosją i Koreą Północną. Zerwanie współpracy z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej, odmawianie wglądu w program nuklearny, brak poddawania się kontrolom stanowi zagrożenie dla świata. Minister Sikorski podczas ostatniego zgromadzenia ogólnego ONZ mówił i wezwał szefa irańskiego MSZ do powrotu do rozmów z agencją energii atomowej. Odważna decyzja Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii o uruchomieniu mechanizmu snapback, przywróceniu sankcji to pokaz stanowczości Unii Europejskiej. Chcę bardzo wyraźnie powiedzieć: Potrzebujemy wzmocnienia stanowiska transatlantyckiego. Potrzebujemy również wzmocnienia budowy strategicznych partnerstw Unii Europejskiej na rzecz bezpieczeństwa i obrony. To musi być nasza twarda postawa.

Panie Przewodniczący! Polityka rozszerzenia to niezwykle ważne narzędzie konsolidacji, promowania pokoju, ale również praworządności. Bałkany Zachodnie, Mołdawia, Ukraina chcą potwierdzenia naszych deklaracji w czynach. Zróbmy ten pierwszy krok. Czarnogóra jest gotowa. To będzie sygnał, że rozszerzenie jest żywym procesem, a instytucje europejskie są na nie gotowe.

Rozszerzenie ma też wymiar bezpieczeństwa. Ukraina jest kandydatem, który realnie włącza się we wspólne projekty obronne. Ukraina będzie w instrumencie SAFE, ale również będzie w instrumencie EDIP. Wczoraj komisje Parlamentu zatwierdziły wynik negocjacji wraz ze specjalnym instrumentem wsparcia dla Ukrainy.

Osobnej debaty wymagają strategiczne partnerstwa Unii Europejskiej. Już niedługo będzie ku temu okazja. Mój raport dla Komisji Bezpieczeństwa i Obrony jest gotowy. 5 listopada odbędzie się wysłuchanie publiczne w tej sprawie. Czas na odważne decyzje.

Pani Przewodnicząca! Porozumienie między Izraelem a Hamasem to oczekiwany krok dla stabilizacji. Jego trwałość zależy od odpowiedzialności stron porozumienia, od aktywnego zaangażowania całej społeczności międzynarodowej, w tym Unii. Jednak to nie są jedyni pierwszoplanowi aktorzy na Bliskim Wschodzie. Iran to reżim stanowiący nie tylko zagrożenie dla regionu, ale również eksportujący terroryzm. Sprzedaż do Rosji śmiercionośnych dronów Shahed i licencji na ich masową produkcję na terenie Rosji już w trakcie agresji na Ukrainę to bezpośrednie potwierdzenie współodpowiedzialności za dokonywane zbrodnie.

W brytyjskim parlamencie szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski uczestniczył w otwarciu wystawy prezentującej drona Shahed136 użytego przeciwko Ukrainie. Nikt w Europie nie może mieć wątpliwości, jaka jest rola Teheranu we wspieraniu Moskwy. Ukraina ma prawo niszczyć rosyjsko-irańskie fabryki śmierci za pomocą pocisków manewrujących dalekiego zasięgu. Trzeba ocalić życie ukraińskiej ludności cywilnej.

Pani Przewodnicząca! Zbliża się kluczowa decyzja dotycząca Ukrainy. Apeluję do Rady Europejskiej o odważne działania w sprawie zamrożonych rosyjskich aktywów państwowych. Ukraina potrzebuje ich dziś. Komisja jest gotowa.

I to jest pytanie, panie komisarzu: czy Komisja jest gotowa do opracowania wniosku prawnego dotyczącego wykorzystania aktywów do sfinansowania pożyczki dla Ukrainy?

Uwolnienie tych 140 miliardów euro pozwoli na sfinansowanie obrony przez najbliższe dwa, trzy lata. Historyczna odpowiedzialność spoczywa na Belgii – kraju, który jest siedzibą Euroclear. To nie czas na półśrodki. Zbyt długo dyskutowaliśmy o kwestiach prawnych. To jest bezprecedensowy, ale konieczny krok, który należy podjąć. Nie możemy być bezczynni. Rosja nie ma woli zakończenia wojny, nie tylko mordując cywili, ale także niszcząc infrastrukturę, załamując gospodarkę ukraińską i powodując ogromny kryzys demograficzny. To czas decyzji. Bardzo o nie prosimy.

Pani Przewodnicząca! Białoruś nie jest skazana na koszmar dyktatury Łukaszenki i podległość Rosji Putina, na kolaborację ze złem. Mam marzenie o wolnej i demokratycznej Białorusi, decydującej w oparciu o wolę społeczeństwa o swojej przyszłości, o integracji z Europą, żyjącej w przyjaźni z sąsiadami. Byłem jednym z nielicznych, by podczas wyborów 2020 roku na miejscu, w Mińsku, dać świadectwo prawdzie.

Dzisiaj kieruję swój apel do Parlamentu Europejskiego, do Was wszystkich: możemy ocalić jedno życie. Możemy uhonorować niezwykłego człowieka i jego walkę o wolną Białoruś i wolne słowo. To Andrzej Poczobut, niezłomny i bezkompromisowy Polak i obywatel Białorusi, dziennikarz, więzień polityczny walczący o prawdę historyczną i prawo do bycia Polakiem. Nagroda im. Sacharowa ma wielką moc. Niech Andrzej Poczobut będzie inspiracją dla całej Europy. „Idź wyprostowany wśród tych, co na kolanach, wśród odwróconych plecami i obalonych w proch”.

Panie Przewodniczący! Rosja nie ma żadnej woli zakończenia tej wojny. Sytuacja, z którą dzisiaj mieliśmy do czynienia – mam na myśli atak na przedszkole w Charkowie – potwierdza tylko, że Putin nie zamierza prowadzić jakichkolwiek realistycznych rozmów pokojowych. Przygotowuje się do wojny i kontynuuje tę wojnę.

Chcę bardzo wyraźnie powiedzieć: to jest odpowiedzialność również Europy, aby ten dialog transatlantycki prowadzić po to, żeby wywierać presję na Rosję Putina, dla którego gospodarka wojenna może być piętą achillesową. Chcę bardzo wyraźnie powiedzieć: musimy odpowiedzieć na to również naszą jednością i naszą siłą. Programy, które utworzyliśmy dla Ukrainy – mówię o SAFE, o EDIP – to tak naprawdę praktyczna forma współpracy. Ukraina może liczyć na nas tutaj, w Parlamencie Europejskim. Niech żyje Ukraina! Niech ta wojna się skończy. Niech Putin jako zbrodniarz wojenny zostanie wreszcie osądzony.