Michał WAWRYKIEWICZ

Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie ministrze, koledzy! To jest ten czas.

Nowe rozporządzenie musi zapewnić skuteczne, szybkie i skoordynowane powroty. Jak zauważyła dziś moja koleżanka Lena Düpont, ci, którzy nie są uprawnieni do pobytu na terytorium UE, powinni zostać odesłani – to proste. Jak stwierdził pan komisarz, ci, którzy stanowili zagrożenie, powinni zostać odesłani. Chciałbym dodać, że priorytetowe traktowanie powrotów tych, którzy stanowią zagrożenie dla naszego wspólnego bezpieczeństwa, ma kluczowe znaczenie.

Poprawa skuteczności i trwałości powrotów jest jednym z priorytetów polskiej prezydencji. Polska wspiera innowacyjne rozwiązania, w tym koncepcję węzłów powrotnych. Ale bądźmy pewni, że skuteczność nie może oznaczać przymykania oczu na prawa człowieka i jego godność. Bądźmy skuteczni, ale nigdy nie zapominajmy o naszej tożsamości.

Pani przewodnicząca, pani komisarz, koledzy, chciałbym podziękować Komisji Europejskiej za ten ważny wniosek ustawodawczy. Przewodnicząca Ursula von der Leyen powiedziała kiedyś: „Jeśli jesteś rodzicem w jednym kraju, jesteś rodzicem w każdym kraju”. Chcę również podziękować Radzie i ministrowi Szłapce za deklarację pracy nad tą walką podczas polskiej prezydencji. Polska prezydencja rozumie prawdziwy problem leżący u podstaw tego wniosku i nie boi się go rozwiązać.

Jako prawnik muszę podkreślić, że w przedmiotowym wniosku nie chodzi o ingerencję w krajowe przepisy prawa rodzinnego ani o regulację macierzyństwa zastępczego lub narzucanie państwom członkowskim jakichkolwiek nowych definicji pochodzenia dziecka. Chodzi o zagwarantowanie każdemu dziecku w Unii Europejskiej pełnego pakietu praw, niezależnie od okoliczności jego urodzenia. Chodzi o to, by dziecko nie straciło legalnych rodziców, dostępu do opieki zdrowotnej, obywatelstwa ani prawa do dziedziczenia tylko dlatego, że jego rodzina przenosi się do innego kraju Unii Europejskiej.

Jedną z najbardziej praktycznych i pilnych kwestii poruszonych w niniejszym wniosku jest „ograniczanie rodzicielstwa”. „Ograniczanie rodzicielstwa” odnosi się do sytuacji, w której legalne rodzicielstwo dziecka jest uznawane w jednym państwie członkowskim, ale nie w innym. Prowadzi to na przykład do utraty praw rodzicielskich przez jedno z obojga rodziców, ograniczenia praw dziecka, w tym utraty dostępu do obywatelstwa, dziedziczenia, świadczeń społecznych lub opieki rodzicielskiej, kosztownych i długotrwałych postępowań sądowych oraz ryzyka separacji rodziny.

Unia Europejska opiera się na zasadzie swobodnego przemieszczania się, niedyskryminacji i pewności prawa. Naszym obowiązkiem jest zapewnienie, aby zasady te miały jednakowe zastosowanie do wszystkich rodzin. Ta propozycja nie dotyczy polityki, ale ludzi, a w szczególności dzieci.