Michał WAWRYKIEWICZ

Pani przewodnicząca, pani komisarz, koledzy, omawiamy dziś najważniejszy ze wszystkich tematów i chciałbym podziękować panu posłowi Lenaersowi i wszystkim innym, którzy pracowali nad tym dossier, za wspaniałą pracę. Ochrona dzieci przed niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych, zwłaszcza w internecie, jest naszym podstawowym obowiązkiem i wierzę, że nikt w tej Izbie nie ma co do tego żadnych wątpliwości.

W 2022 r. złożono ponad 32 mln sprawozdań, w związku z czym pilnie potrzebna jest silniejsza ochrona w całej UE. Akt o usługach cyfrowych ustanawia ramy, ale egzekwowanie przepisów jest nadal zbyt słabe. Potrzebujemy prawdziwej odpowiedzialności ze strony platform i lepszej koordynacji we wszystkich 27 państwach członkowskich. Przepisy te wprowadzają istotne aktualizacje, jasne definicje, dłuższe okresy przedawnienia i silniejsze wsparcie dla ofiar. To wielka zaleta tych dokumentów. Parlament musi również zająć się kwestią anonimowości w internecie i słabej kontroli wieku poprzez promowanie skutecznej weryfikacji i identyfikacji wieku w celu ochrony dzieci.

Wreszcie, na początku tej debaty sprawozdawca poruszył ogromny temat wykorzystania sztucznej inteligencji. Jest to prawdopodobnie nasze największe wyzwanie w ochronie dzieci przed niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych.

Pani przewodnicząca, pani komisarz, koledzy! Jako jeden z kontrsprawozdawców cieszę się, że wreszcie przedstawiamy to sprawozdanie Parlamentowi. Dziękuję, Ana Mendes, za współpracę i wszystkim innym kolegom, którzy pracowali nad tym ważnym sprawozdaniem, ponieważ poszanowanie praworządności nigdy nie może być brane za pewnik. To nie jest puste, dobrze brzmiące zdanie – to fundament naszej Unii Europejskiej. Jest to ramy, bez których Unia i żadna z jej polityk nie może istnieć. To podstawa naszej niezależności, naszej wolności i demokracji. Dlatego też stałe i wiarygodne monitorowanie praworządności ma zasadnicze znaczenie dla wczesnego wykrywania luk w systemie oraz szybkiego i zdecydowanego reagowania w przypadku zagrożenia demokracji.

Pięć lat temu Komisja Europejska rozpoczęła pierwszy roczny cykl przeglądu praworządności i od tego czasu uważam, że jako Unia Europejska znacznie wzmocniliśmy zdolność UE do reagowania na wyzwania i wspierania niezbędnych reform. Nasze sprawozdanie, sprawozdanie Parlamentu, wspiera i uzupełnia ocenę Komisji. W tegorocznym sprawozdaniu skupiamy się na rozszerzeniu naszego zestawu narzędzi, w szczególności wzywając do utworzenia stałej grupy niezależnych ekspertów, „grupy mędrców”. Ich rolą byłoby monitorowanie rozwoju sytuacji w państwach członkowskich, wydawanie regularnych ocen i, w razie potrzeby, należyte wczesne ostrzeganie Komisji.

Po raz pierwszy w niniejszym sprawozdaniu poruszono również kwestię istotnego związku między jednolitym rynkiem a praworządnością. Słusznie podkreśla, że korupcja i nieskuteczność wymiaru sprawiedliwości podważają zaufanie inwestorów, utrudniają współpracę transgraniczną i zagrażają integralności rynku wewnętrznego. W przypadku systemowych naruszeń praworządności powinniśmy zbadać mechanizmy ochrony rynku wewnętrznego przed konsekwencjami takich naruszeń, które podważają zaufanie, wzajemne uznawanie i porządek prawny UE.

Pani przewodnicząca, pani komisarz, panie i panowie, ile razy debatowaliśmy w tej Izbie na temat łamania praworządności i praw podstawowych na Węgrzech? Trudno to policzyć, nawet w czasie obecnej kadencji.

Oczywiście przedstawiciele reżimu Orbána i ich polityczni przyjaciele natychmiast zaczną nam wyjaśniać, że Unia Europejska jest zdecydowana nękać suwerenny kraj. Ale prawda jest taka, że opieramy się na prawie, traktatach, kartach, konwencjach i dziesiątkach wyroków sądów europejskich. I na tym właśnie polega praworządność.

Prawda jest taka, że to, czego jesteśmy obecnie świadkami na Węgrzech, to "Putinizacja" jej systemu politycznego. Niedawna ustawa zakazująca marszów równości stanowi bezpośredni atak na wolność zgromadzeń i wypowiedzi, chronioną na mocy Karty UE. Orbán podąża ścieżką wytyczoną przez Putina: Najpierw pojawiła się ustawa o propagandzie anty-LGBT, teraz zakaz zgromadzeń, które promują lub pokazują homoseksualizm lub zmianę płci nieletnim, skutecznie zakazując marszów równości. I wszyscy wiemy, co będzie dalej, jeśli nie będziemy działać: całkowity zakaz, zakaz wyrażania poglądów niezgodnych z linią rządu.

Drogi kolego, chciałbym zadać ci pytanie. Czy czytał Pan tę opinię rzecznika generalnego z dnia 5 czerwca tego roku, o której wspomniał pan komisarz w tej sprawie? Przypuszczam, że ją przeczytałeś. Dobrze. Przeczytałeś to.

Więc twój kolega niedawno powiedział, że dzwonisz z Prawa i Sprawiedliwości, że nie rozumiemy traktatu. Wiesz, co ostatnio powiedział prokurator generalny? Środki podjęte przez Węgry znacznie odbiegają od modelu demokracji konstytucyjnej zapisanego w art. 2 Traktatu. Co byś na to powiedział? Nie są oni również uprawnieni do dokonywania wykładni prawa Unii Europejskiej?

Panie przewodniczący, panie komisarzu, koledzy! Jestem naprawdę zasmucony, że muszę przyznać, iż stan praworządności w Hiszpanii budzi najpoważniejsze obawy. Nadchodzi moment, w którym milczenie staje się współudziałem.

Dziś w Hiszpanii praworządność nie tylko ulega erozji, ale jest demontowana od wewnątrz, ponieważ chodzi o premiera. Widzimy premiera Sáncheza, którego prawa ręka została złapana na taśmie negocjującej łapówki, którego żona i brat są oskarżeni o korupcję.

Jak zareaguje rząd? Rozpoczynając kampanie oszczerstw przeciwko prokuratorom, uznając sędziów za prawdziwą opozycję, przedstawiając ustawy, które chronią z mocą wsteczną osoby sprawujące władzę, oraz poprzez umotywowane politycznie przekształcenie sędziów zastępczych w sędziów stałych.

Powiedz, że to nieprawda. Przekonaj mnie. Udowodnij mi, że się mylę, bo jeszcze tego nie zrobiłeś podczas tej debaty.

Bądźmy szczerzy. To nie jest zarządzanie. Jest to systematyczne nadużywanie instytucji dla osobistych i politycznych korzyści. Unia Europejska nie może sobie pozwolić na naiwność.

Kiedy rząd instrumentalizuje sprawiedliwość, kiedy idzie na kompromis z własnymi sądami i kiedy pisze ustawy o amnestii, aby rozmyć odpowiedzialność, nie nadaje się już do kierowania demokratycznym narodem. Hiszpania zasługuje na coś lepszego. Europa domaga się czegoś lepszego.

Panie prezydencie, z tego, co rozumiem, dyskutujemy dziś o kryzysie praworządności w Hiszpanii i o tym, co robi rząd, co robi premier. I tutaj mam artykuł od El Mundo, która bardzo dokładnie opisuje wszystkie te kwestie, które wam przedstawiam. Oto moja odpowiedź na Twoje pytanie!

Panie przewodniczący, panie komisarzu, koledzy! Niniejsza rezolucja dotyczy obywatela jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej, Szwecji, który został schwytany i skazany na śmierć przez reżim irański. A to, czego jesteśmy świadkami w przypadku pana posła Jalaliego, nie jest odosobnionym poronieniem wymiaru sprawiedliwości – jest to bardzo symptom reżimu, który wykorzystuje prawo jako broń do karania prawdy i wykorzystuje ludzi jako karty przetargowe w cynicznej grze w wymuszenia geopolityczne.

Wznoszę się dziś nie tylko w imieniu PPE, ale w obronie najbardziej podstawowych zasad, które, jak twierdzimy, podtrzymujemy: praworządność, godność człowieka i sprawiedliwość. Dr Jalali, naukowiec, mieszkaniec Europy, został skazany na śmierć pod sfabrykowanymi zarzutami irańskiego reżimu. Przez prawie dekadę znosił uwięzienie, tortury psychologiczne, brutalne traktowanie, brak pomocy prawnej, zaniedbanie medyczne, a zaledwie tydzień temu doznał zawału serca. Jego życie wisi na włosku, podobnie jak nasza wiarygodność, jeśli nie działamy.

W EPL wzywamy do natychmiastowego bezwarunkowego uwolnienia dr Jalali i wszystkich innych więźniów politycznych. Karanie człowieka śmiercią jest okrucieństwem samym w sobie, które nie mieści się w ramach naszych podstawowych wartości, które podzielamy. Tu nie chodzi o ideologię. Chodzi o zasadę. Prawa człowieka nie podlegają negocjacjom. Wolność akademicka nie jest zbędna. Milczenie w obliczu tyranii nie jest neutralnością – jest współudziałem.