Michał WAWRYKIEWICZ

Drogi kolego, mam do ciebie jedno proste pytanie.

Wiele razy słyszeliście podczas tej debaty o tej nowej ustawie o konfiskacie ziemi. Czy uważają Państwo, że ta poprawka, wprowadzona przez rząd, która umożliwia karanie za krytykę tej ustawy – można na przykład trafić do więzienia na sześć miesięcy – czy uważają Państwo, że jest ona zgodna z normami europejskimi, czy nie? Narusza normy europejskie czy nie? Proszę trzymać się tego pytania.

Pani przewodnicząca, pani komisarz, od 2023 r. obserwujemy upadek praworządności na Słowacji w różnych dziedzinach, a także niewiarygodny poziom korupcji. Właśnie usłyszeliśmy, co przedstawił pan komisarz.

Ale to, czego jesteśmy świadkami, przekroczyło próg prawny i moralny. Chciałbym zwrócić Pańską uwagę na działania rządu słowackiego, który obecnie egzekwuje powojenne ustawodawstwo, zezwalając na konfiskatę ziemi na tle etnicznym. Ponadto można sobie wyobrazić – lub nie – że niedawno wprowadzili oni do tej ustawy zmianę, która sprawia, że krytyka tego środka jest przestępstwem, podlegającym karze do sześciu miesięcy pozbawienia wolności.

To nie wszystko. Osoby, których dotyczą te przepisy, nie mogą nawet dochodzić sprawiedliwości, ponieważ nie mają skutecznej ochrony sądowej przed tymi środkami, co potwierdził Europejski Trybunał Praw Człowieka w Szefowie v Słowacja sprawa.

Takie środki zdecydowanie naruszają porządek prawny Unii i nasze wartości i nie powinny być akceptowane z punktu widzenia norm europejskich. Sprzeciwiają się one art. 17 i art. 47 karty, które chronią prawo własności oraz gwarantują skuteczny środek odwoławczy i rzetelny proces sądowy, a także art. 11 karty, który chroni wolność wypowiedzi.

Państwo nie może z mocą wsteczną egzekwować nieaktywnych systemów konfiskaty, nie zapewnia skutecznej ochrony sądowej, a jednocześnie zniechęca do krytyki publicznej. Połączenie to podważa pewność prawa i narusza podstawowe wartości określone w art. 2 Traktatu.

Jest to właśnie moment, w którym Unia Europejska musi bardzo uważnie przyjrzeć się i ocenić, czy prawo Unii jest naruszane, oraz podjąć odpowiednie działania. Dlatego wzywam Komisję do uczynienia tego.