Panie Przewodniczący! Wyobraźmy sobie ciężarówkę. Przyjeżdża nocą. Zamiast trafić do legalnej instalacji, zjeżdża na teren poprzemysłowy. Ładunek znika pod ziemią. Kilka godzin pracy i problem znika z oczu.

Ale nie znika z ziemi. Nie znika z wody. Nie znika z życia ludzi, którzy mieszkają w pobliżu, którzy jedzą owoce tej ziemi, oddychają tym powietrzem, kąpią się w okolicznych akwenach.

W Chorwacji zakopano w ten sposób około 37 ton odpadów przemysłowych, medycznych, elektronicznych, sprowadzanych z innych państw Unii Europejskiej. Wśród odpadów wykryto również tzw. wieczne chemikalia.

A teraz spójrzmy na drugą stronę tego systemu. Legalny przedsiębiorca musi przejść procedurę notyfikacji, zapewnić bezpieczeństwo finansowe, prowadzić monitoring, a następnie ponosić koszty rekultywacji. Przestępca może wywieźć odpady i zakopać je w ziemi.

Sprawozdanie Mario Draghiego wskazywało, że to właśnie przepisy odpadowe należą do największych źródeł kosztów regulacyjnych dla małych i średnich firm. Uczciwość zabijają nakładane obowiązki, brak jednolitej interpretacji między państwami Unii Europejskiej.

Niestety konkluzja jest smutna. Jeżeli legalna działalność staje się coraz bardziej kosztowna i skomplikowana, a nielegalna działalność nadal pozostaje opłacalna, system tworzy system zachęt dla osób nieuczciwych.

Potrzebujemy więc przede wszystkim skutecznego egzekwowania przepisów.

Powiem Państwu, co zrobił rząd Zjednoczonej Prawicy, by pokonać mafie odpadowe, mafie, które zagrażały środowisku, ale tak naprawdę przede wszystkim zdrowiu i życiu moich współobywateli.

W latach 2018–2023 Polska wprowadziła obowiązkowy monitoring wizyjny miejsc magazynowania i składowania odpadów, zabezpieczenia finansowe, skróciła czas magazynowania z trzech lat do jednego roku oraz umożliwiła cofanie zezwoleń i zamykanie instalacji niespełniających wymogów.

To pokazuje konkretne działania, a działania niezgodne z prawem powinny być wypalane gorącym żelazem. Twardo, konsekwentnie, skutecznie.

Nie możemy oczekiwać bezpieczeństwa od systemu, który katuje przede wszystkim uczciwych przedsiębiorców. Potrzebujemy systemu, który skutecznie ściga tego, kto odpady nielegalnie przywozi, ukrywa i porzuca. Likwidujmy nadmierną regulację, która tworzy przestrzeń dla patologii. Szanujmy uczciwość.

Panie Przewodniczący! Szanowni Państwo! Co dziś widzą i czują polscy pacjenci? Oto lista patologii w pigułce: lekarz stażysta, który zarabia około 400 tysięcy euro rocznie, i dyżury, na których nie był; kobiety w ciąży, które mają kilkadziesiąt kilometrów do najbliższej porodówki; pacjenci czekający długie godziny na pilne przyjęcia, ale też salonik VIP w niektórych szpitalach dla wybranych, dla wąskiej grupy prominentnych polityków.

Omawiany tutaj raport mówi o prostych faktach. Zgadza się, brakuje lekarzy, pielęgniarek. Pracują zbyt długo, a pacjenci mają nierówny dostęp do leczenia. Ale raport pomija fakt, jakim jest ograniczenie dostępu do zawodu.

W Polsce za rządów, których byłam ministrem, zwiększyliśmy liczbę miejsc na kierunkach lekarskich, ale ten pomysł nie spodobał się liberałom, którzy chronią elity lekarskiej. Dlatego jedni pracują za miliony, inni chcą, ale nie mogą wejść do zawodu. A pacjenci płacą coraz więcej i zdrowsi nie są. Problemy zwykłych ludzi mają często proste rozwiązania. Chrońmy ludzi, nie elity.